Khám phá Khu DTSQ miền Tây Nghệ An

  27/02/2017

Khám phá Khu DTSQ Tây Nghệ An

Được công nhận ngày 18/9/2007, Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An có diện tích lớn nhất khu vực Đông Nam Á. Để góp phần bảo tồn, phát huy giá trị của khu sinh quyển này, một trong những việc quan trọng hàng đầu là tăng cường tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến đầu tư.

Khu DTSQ miền Tây Nghệ An có nhiều di tích lịch sử với nhiều nét văn hoá độc đáo như  bia Ma Nhai, thác Khe Kèm, cây đa Cồn Chùa ở Con Cuông, đền 9 gian ở Quế Phong, di chỉ Làng Vạc ở thị xã Thái Hoà,… là  nơi lưu giữ được nhiều phong tục, tập quán, các làn điệu dân ca, dân vũ, nghề thủ công truyền thống, văn hoá ẩm thực, trang phục, kiến trúc nhà sàn mang đậm nét văn hoá đặc sắc.

Thác Khe Kèm

Cách thị trấn Con Cuông khoảng 25km, thác Kèm được coi là một kỳ thú của thiên nhiên ban tặng cho Vườn quốc gia Pù Mát. Từ độ cao 500m, nước từ trên cao đổ mạnh xuống qua ba thang bậc, tung bọt trắng xoá. Nhìn từ xa thác Kèm trông như dải lụa trắng trên nền xanh thắm của Vườn Quốc gia Pù Mát.

Thác Khe Kèm

Phía trên và hai bên thác là cả một thảm thực vật với hàng trăm loài hoa quanh năm khoe sắc. Mỗi mùa có một loài hoa nên tạo cho du khách có cảm giác như lạc vào vườn hoa đại ngàn. Dưới chân thác là khe nước dài với những phiến đá phẳng lỳ như những chiếc bàn lớn làm chỗ nghỉ chân cho du khách. Cũng tại chân thác, là những hồ nhỏ có độ nông, sâu khác nhau tạo nên một bức tranh phong cảnh thiên nhiên tuyệt vời. Về mùa hè, nhiệt độ tại khu vực Thác là 20oC rất mát mẻ.

Dòng nước mát lạnh như kem của con thác này xua đi mọi oi bức của mùa hè.

Du khách có thể thoả thích vui chơi bên dòng thác để tận hưởng không khí mát mẻ và môi trường trong lành của tự nhiên, rồi uống rượu cần, ăn cơm lam hay xem những điệu múa Lăm của đồng bào dân tộc Thái.

Lễ hội đền Chín Gian

Lễ hội được tổ chức vào 14-16 tháng 2 âm lịch hàng năm tại xã Châu Kim (Quế Phong). Đây là dịp để đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Bắc Nghệ An nhớ về cội nguồn, ghi tạc công ơn các thế hệ cha ông đã có công tạo bản, lập mường, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Đền Chín Gian Thẻn Phà (trời), con gái trời (Náng Xỉ Đả) và Tạo Ló Ỳ (người có công lập 9 Mường: Mường Tôn Mường Quáng, Mường Chừn, Mường Pắn, Mường Puộc, Mường Ha Quèn, Mường Miểng,  Mường Chón, Mường Chòng).

Lễ hội Đền Chín Gian có khá nhiều công đoạn trong đó có cả phần lễ và phần hội. Từ sáng ngày 14 tháng 2 âm lịch tổ chức lễ khai quang, sang đến buổi chiều, chủ tế và ông mo thay mặt các mường tổ chức lễ cáo yết, để mời các thần về tham dự lễ hội, đồng thời cũng xin các vị thần cho ngày mai, ngày chính tế có thời tiết tốt, mát mẻ để nhân dân khai hội.

Sáng ngày 15 tháng 2 âm lịch, là ngày chính hội. Từ sáng sớm, ban quản lý đền và các ông mo phải dậy sớm để chuẩn bị cho nghi lễ tắm trâu và lễ rước trâu về đền bắt đầu cho lễ chém trâu (Phắn Quái) và lễ đại tế. Bên cạnh các hoạt động tâm linh, thì ở sân lễ hội cũng tổ chức khai hội và các trò chơi dân gian, các môn thể thao truyền thống bắt đầu diễn ra sôi nổi.

Lễ rước trâu đi tắm ở suối trước khi tế

Lễ tế trâu được người dân địa phương gọi là phắn quái.

Một không gian tế lễ thành kính trang nghiêm tại khu vực điện thờ chính của đền Chín Gian.

Buổi tối ngày 15 là cuộc thi hát các làn điệu dân ca các dân tộc thiểu số và vui chơi tại các lán trại. Sang ngày 16 là ngày cuối cùng của lễ hội thì phần hội được diễn ra rất phong phú và đa dạng với rất nhiều trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa của một bộ phân dân cư ở khu vực miền núi phía Tây Nghệ An như: Khắc Luống (quành long); đánh cồng (tý cồng); vật (pằm cắn); đánh quay (khiếc xảng); đi cà kheo (Phảng cống quến); bắn nỏ (ninh nà); kéo co (Lạc xào); ném còn (vít con); đánh khăng (tành tù); chọi gậy (chìm nều); Tọ mạc lẹ,...

Phần hội sôi nổi vui tươi với màn công chiêng, đánh trống, nhảy sạp, khắc luống...

Người dân và du khách vui hội nhảy sạp...

Di tích Làng Vạc

Làng Vạc (xã Nghĩa Hòa, nay là Thị xã Thái Hòa, huyện Nghĩa Đàn) là một di tích khảo cổ thuộc nền Văn hóa Đông Sơn được phát hiện từ năm 1972. Tính đến nay đã 43 năm, gần nửa thế kỷ. Từ một làng quê hẻo lánh, Làng Vạc đã trở nên nổi tiếng với giới khảo cổ học trong và ngoài nước. Di tích khảo cổ học Làng Vạc đã được vinh danh là di tích lịch sử cấp Quốc gia và Lễ hội Làng Vạc mỗi năm tổ chức một lần thu hút dân cư quanh vùng và là điểm nhấn du lịch của cả huyện, tỉnh Nghệ An.

Một số hiện vật được khai quật tại khu di chỉ khảo cổ Làng Vạc.

Từ cái kho của di vật Làng Vạc, chúng ta còn biết được người Làng Vạc xưa đã có một nền văn hóa vật chất khá cao. Họ đã biết mặc đẹp thể hiện ở các bộ váy trên tượng người phụ nữ của cán dao găm. Các nhà khoa học còn biết được chất liệu vải mà người xưa làm quần áo là vải gai, nhờ sự phân tích một mẫu vải trong một mộ táng Làng Vạc. Họ còn biết trang sức rất nhiều vòng tay, khuyên tai, vòng ống bằng đồng hay đá quý, thủy tinh... Nhờ phát hiện ra loại chõ gốm ở Làng Vạc, mà các nhà khoa học còn khẳng định là người Làng Vạc đã biết đến trồng lúa nếp, lấy gạo nếp đồ xôi bằng chõ. Những hình khắc trên trống đồng Làng Vạc còn cho thấy người xưa biết đóng những thuyền đua, biết chăn nuôi bò như hình khắc loại bò có u thấy trên thân trống.

Sưu tập dao găm chữ T và hình ảnh người phụ nữ trên cán dao găm đồng cổ vật Làng Vạc.

Người Làng Vạc còn có cuộc sống tinh thần phong phú qua hình ảnh khắc họa chính con người thời đó trên trống đồng. Các nhà khoa học còn biết được quan niệm tâm linh của người xưa qua phong tục chôn cất người chết: chết là “di cư” sang thế giới khác, vì thế cần đem theo của cải là những chiếc trống đồng...

Có thể nói, cư dân Làng Vạc là một cộng đồng cư dân miền núi Nghệ An trong cả một cộng đồng cư dân Việt cổ của Văn hóa Đông Sơn. Như một mốc son chói lọi, văn minh Làng Vạc và con người Làng Vạc đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự hình thành dân tộc Việt từ buổi đầu, cách đây 2.000 năm!

Nguồn: baonghean.vn (2015)

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod

Danh sách Tag