Tầm quan trọng của các khu dự trữ sinh quyển (DTSQ)

Chỉ trong ṿng 9 năm (2000-2009) Việt Nam đă ḥa nhập với các hoạt động quốc tế trong Chương tŕnh Con người và Sinh quyển với sự đóng góp 8 khu DTSQ. Các khu dự trữ sinh quyển này bao gồm các hệ sinh thái trên đất liền và các vùng ven biển được UNESCO công nhận đang thúc đẩy mối quan hệ cân bằng giữa con người và thiên nhiên.

Áp lực từ các hoạt động kinh tế do phải đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, các vấn đề môi trường đang trở nên nghiêm trọng đối với các nguồn tài nguyên, đặc biệt là đất và nước, làm giảm đi trông thấy đa dạng số loài động thực vật, cảnh quan và các hệ sinh thái. Sự suy giảm đa dạng sinh học lại đang tác động trở lại đối với cuộc sống hàng ngày của người dân như lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, nguyên liệu cho công nghiệp, xây dựng...Vai tṛ của đa dạng sinh học trong cuộc sống của con người là không thể thay thế được nhất là đối với các hoạt động giáo dục, nghiên cứu khoa học. Các vùng lơi và vùng đệm của các khu dự trữ sinh quyển đang được xem như các pḥng thí nghiệm sống về đa dạng sinh học cho các vùng địa lư sinh học chính trong nước và quốc tế. Các khu dự trữ sinh quyển đang góp một phần quan trọng trong sự cân bằng sinh thái như hạn chế xói lở, làm cho đất đai màu mỡ, điều hoà khí hậu, hoàn thiện các chu tŕnh dinh dưỡng, hạn chế ô nhiễm nước và không khí và c̣n nhiều chức năng khác nữa.

Mỗi khu dự trữ sinh quyển là địa điểm lư tưởng cho các đề tài nghiên cứu về cấu trúc và động thái các hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt là ở các vùng lơi. Tạo điều kiện cho việc so sánh các hệ sinh thái tự nhiên với các hệ sinh thái bị biến đổi do các tác động của con người. Các nghiên cứu này có thể tiến hành theo dơi trong một thời gian dài trên cơ sở các trạm giám sát cho phép chúng ta thấy được những thay đổi theo thời gian cũng như các thay đổi hiện nay đang diễn ra trong nước và quốc tế.

Người dân sống trong các khu dự trữ sinh quyển vẫn được phép duy tŕ các hoạt động truyền thống của họ để tạo nguồn thu nhập hàng ngày qua việc sử dụng các biện pháp kỹ thuật bền vững về môi trường và văn hoá. Các biện pháp kỹ thuật và canh tác truyền thống có một ư nghĩa hết sức quan trọng trong việc bảo tồn các loài sinh vật bản địa, đó chính là kho lưu trữ nguồn vốn gen di truyền phục vụ cho công tác chọn giống và di sản di truyền cho các thế hệ mai sau.

Các khu dự trữ sinh quyển đang tạo điều kiện dễ dàng cho việc trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ kiến thức về phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên. Mục đích chính của các khu dự trữ sinh quyển là ngfhiên cứu và t́m ra các giải pháp sử dụng đất giúp cho việc nâng cao mức sống cho người dân mà không gây hại đến môi trường. Các khu dự trữ sinh quyển cũng là nơi chia sẻ kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm ở các qui mô quốc gia, khu vực và quốc tế. Đồng thời, các khu dự trữ sinh quyển đang tạo điều kiện dễ dàng cho việc hợp tác trong việc giải quyết các vấn đề trong quản lư tài nguyên thiên nhiên. Đây là điểm hẹn lư tưởng cho các nhà khoa học, các cán bộ quản lư, các nhà tổ chức, các cá nhân muốn gặp gỡ, trao đổi về các giải pháp trong một cơ chế điều hành thống nhất. Các khu dự trữ sinh quyển là những mô h́nh tốt cần được nhân lên ở nhiều nơi.